суббота, 8 марта 2014 г.

Sağlam düşüncəli qadın böyük qüvvədir

İnsan bədəninin yaşamı və sağlam inkişafı üçün qan dövranı nə qədər əhəmiyyətlidirsə, qadınların ailə və cəmiyyətdəki rolu da o dərəcədə böyük əhəmiyyətə malikdir. Necəki, qan insan bədənində dövr edərək, onun bütün orqanlarını həyat üçün gərəkli resurslarla təmin edir, eləcə də qadın cəmiyyətin sağlam inkişafı
üçün hərəkət verici qüvvədir. Təsadüfi deyil ki, Azərbaycan marifçilik tarixinin görkəmli simalarından olan mesenat Hacı Zeynalabdin Tağıyev Azərbaycan qadınının təhsil alması üçün, böyük çətiliklərə sinə gərərək 1901-ci ildə Qızlar məktəbi açdırmış və qızların təhsilinə qayğı və diqqət göstərmişdir. Bu məktəbi bitirən onlarla azərbaycanlı qız sonradan Azərbaycanın tərəqqisində yaxından iştirak edir, Cümhuriyyət fəallarından olurlar. Rəhilə HacıbababəyovaŞəhrəbanu ŞabanovaŞəfiqə ƏfəndizadəSəkinə AxundzadəMəryəm QembitskayaNaxçıvanda qızlar məktəbi açan Nazlı Tahirova, Bakıda "Qadın Xeyriyyə Cəmiyyəti"ni yaradan Liza Muxtarova və onlarla başqaları.
Müasir dövrümüzdə qızlar daha geniş imkanlara malikdirlər. Onlar istədikləri universitetdə xaricdə və ya ölkə daxilində təhsil almaq, istədiyi sahədə işləmək, istədiyi insanla ailə qurmaq, istədiyi sayda övlad sahibi olmaq, hətta müasir tibbi texnalogiyalar sayəsində xarici görünüşlərini belə dəyişmək imkanlarına malikdirlər. Zaman keçdikcə qadınlar qarşısında olan sərhədlər genişlənir, qərb düşüncəsi müxtəlif alətlərlə - televiziya, internet vasitəsilə Azərbaycan qadınlarına sərhədsizliyi aşılayır. Ancaq bu aşılanan məlumat kütləsi müvafiq mənəvi filterlərdən keçirilmədiyi təqdirdə dağıdıcı qüvvəyə malikdir. Bu mənəvi filterləri müəyyən etmək isə valideyinlərin, xüsusilədə ananın üzərində olan bir məsuliyyətdir. Ancaq qərb idealogiyası digər tərəfdən
qadınları daha müqəddəs ana rolundan ayırmağa çalışır və katibə, mütəxəssis, menecer, şirkət rəhbəri və digər ilk baxışdan cəlbedici, mənəvi baxışdan isə dəyərsiz rollara aparır. Qadınları kişilərlə eyni səviyyədə olaraq onlarla acımasız iş həyatı şərtlərində mübarizə aparmağa vadar edir. Nəticədə onların övladlarını ana deyil dayələr tərbiyə etməyə başlayır. Ana qayğısı və nəvazişindən, valideyin mənəvi tərbiyəsindən məhrum övladın isə sağlam cəmiyyət formalaşdırma ehtimalı çox aşağıdır.
Bu gün bir çox qızlar üçün evdarlıq kəliməsi geri qalmışlıq, köhnəçilik ifadələri ilə assosiasiya olunur. Qızlar mən işləyib pul qazanmalıyam, karyera qurmalıyam deyə düşünürlər. Nəticədə bir qadının vacib və öncül rollarından olan ailə sabitliyi və stabilliyini qoruma rolu arxa planda qalır və bu bir çox hallarda ailələrin dağılmasına gətirib çıxarır. Bəs çıxış yolu nədir?
Mən qızların təhsil alması, elm bilik sahibi olması, ailə münasibətlərinə xələl gətirməyəcək sahələrdə işləməsinin əleyhinə deyiləm. Ancaq elm öyrənməklə yanaşı qızların cəmiyyətin ayrılmaz hissəsi olan ailə münasibətlərinin idarə olunması sahəsində biliklərinin inkişafının da əhəmiyyətli olduğunu hesab edirəm. Qızlar ailənin əhəmiyyəti, ailədə qadının rolu və uşaqların tərbiyəsi mövzularında biliklərə sahib olmalıdırlar. Elə bir Ailə institutları olmalıdır ki, orada qızlara, eləcədə oğlanlara ailənin və ailə münasibətlərinin idarə olunması üzrə biliklər verilməli və marifləndirilməlidirlər. Çünki sağlam düşüncəli qadın tək texniki biliklərə sahib olan qadın deyil, eyni zamanda mənəvi biliklərə də sahib olmalıdır. Ancaq bu halda qadınlar ailə və iş münasibətləri, uşaqların təlim tərbiyəsi proseslərini, kişinin ailədəki rolunu və davranışlarını doğru idarə edərək sağlam ailə və bunun nəticəsi olaraq sağlam cəmiyyətin əsasını qoymuş olarlar. 


воскресенье, 2 февраля 2014 г.

Qəzəbini yox et, ondan sənə xeyir gəlməz

Bəzən biz əsəbi anlarla qarşılarşırıq. Bizi əsəbləşdirən insanlar qarşımıza çıxır. Hətta bəzi insanlar var ki, sanki başqalarını əsəbləşdirmək onların daxili ehtiyacıdır. Belə olan hallarda Sizcə kim daha çox qazancda olur və
kim daha çox itirir? Təbii ki, hər iki tərəf bu mənfi emosiyalardan zərər görür. Üstəlik qəzəblənən şəxs daha çox itkiyə məruz qalır. Qəzəb onun həm sağlamlığına, həm işlərinə, planlarına bir sözlə bütün varlığına təsir edir. Bu qəzəb və stress insanın içərisində qalır və insan beyni ondan xilas olmadıqca həmin səhnəni canlandırır, müxtəlif ssenarilər hazırlayır - "Ax onu necə döyərdim", "Necə cəzalandırardım" başlıqlı səhnələr canlanır beynimizdə. Bu beynin təbii reaksiyasıdır. Əslində bizin beyniniz ona daxil olmuş bu mənfi ünsürdən qurtulmaq istəyir onu qoparıb atmağa çalışır. Beyin bizi bunun üçün müxtəlif addımlara vadar edir.  Məsələn bu mənfi insidenti bacardığınız qədər çox insanlara danışırıq. Onun üçün təsədüfi deyil ki, belə bir deyim var "İnsan qarşılaşdığı mənfi münasibət barədə 10 nəfərə danışırsa, yaxşı münasibət barəsində 3 nəfərə danışır." Çünki insan beyni mənfi emosiyalardan, məlumatlardan qurtulmaq, müsbətləri isə daim özündə saxlamaq istəyir. Gəlin baxaq qəzəb anında beynimizə mənfi emosiyalardan, məlumatlardan xilas olmaq üçün  necə köməklik edə bilərik.
İnsan beyni ona verilən məlumatları doğru və yanlışlığından asılı olmayaraq qəbul edərək icra edir. Bizim gözlərimiz, qulaqlarımız və digər hissiyat orqanlarımızdan daxil olan məlumatlar beynə ötürülür və nəticədə beyin elə qurulmuşdur ki, onu qəbul edib icra etmək məcburiyyətindədir ki, onların doğruluğu, yanlışlığı, acılığı, şirinliyi barəsində qərar verə bilsin. Deyək ki, öz avtomobilinizdə gedirsiniz və birdən başqa bir avtomobil yüksək sürətlə Sizin qarşınızdan keçir. Az qalır ki, qəzaya məruz qalasınız. Bədəninizdə qan dövranı sürətlənməyə başlayır. Beyninizə böyük həcmdə qan ötürülür və stress keçirirsiniz. Həmin şəxs qarşı qəzəbiniz formalaşır. Beyin ilk reaksiya olaraq həmin şəxsi söyməyə Sizi vadar edir :). Ancaq bu azdır beyniniz bütün gün ərzində bu hadisəni canlandırır, həmin şəxsi cəzalandırma ssenariləri formalaşdırır və bu mənfi emosiyaları daha da böyüyür. Belə olan halda bu cür mənfi emosiyalardan necə xilas olmaq olar? Bunun üçün Sizə xilas qərarını verməniz və yaradıcılıq qabiləyətiniz köməklik edəcəkdir. Siz beyninizə belə bir ssenari verirsiniz "Bəlkədə həmin adama, anasını təcili yardımla xəstəxanaya apardıqları barədə deyiblər və o da yüksək sürətlə bir an öncə özünü xəstəxanaya çatdırmaq istəyib" və yaxud "Bəlkədə həmin adamın övladı indi maşındadır halı pisləşib bir an öncə onu xəstəxanaya çatdırmaq istəyir" və s. Əsas odur ki, həmin şəxsə bəraət qazandırmaq qərarını verin və beyniniz Sizə bəraət ssenarisi hazırlayacaqdır. Bunun nəticəsində görəcəksiniz ki, həmin şəxsə qarşı qəzəbiniz necə azalacaqdır və yox olacaqdır. Bu həmin şəxsin yanlış əməlinə bəraət qazandırmaq üçün deyil bizim özümüzün mənfi emosiyadan xilas olmamız üçün lazımdır.

воскресенье, 12 января 2014 г.

Biz nə üçün alırıq?

Biz hər gün müxtəlif məhsul və xidmətləri əldə edirik və ya onlardan istifadə edirik. Görəsən biz bunu nə üçün edirik? İnsanı almağa nə vadar edir? Bu sualın cavabı təbii olaraq onun ehtiyaclarıdır ancaq hansı ehtiyaclardan söhbət gedir? Məsələn biz gedib mağazadan yeni geyim alırıq. Ancaq biz o geyimi almağa lüt getmirik axı, əynimizdə paltarımız var ancaq biz yenə də gedib yenisini alırıq. Demək ki, burda başqa ehtiyaclar vardır ki, bizi yeni geyim almağa vadar edir.
Bu məqamda vacib olan minimum ehtiyaclar ödənildikdən sonra insanın alış prosesinə diqqət etməkdir. Məhz bu mərhələdə satış bacarıqları və satıcıya ehtiyac yaranır. Çünki diqqət etsəniz insanın ilkin ehtiyaclarının ödənilməsi üçün məhsulları satmağa o qədər də böyük əziyyət çəkmək gərəkmir. Yəni əgər evdə çörək qurtarıbsa biz gedib çörək alacağıq onu bizə satmağa ehtiyac yoxdur. Ancaq insanın bu baza ehtiyacının fərqli məhsullarla ödənilməsi məqamında satış bacarıqları tələb olunur. Məsələn 3 manat, 5 manat və daha baha qiymətə satılan çörəklə 0.40 manata satılan çörək alışı qərarının verilməsində hansı ehtiyacın dominant olması önəmlidir. Burada alış qərarını verən insanın çörəyə olan ehtiyacı deyil çünki onu 0.40 manat olan çörək də ödəyir, insanın seçilmək, fərqli dad yaşayaraq, fərqli hisslər yaşamaq ehtiyacı basqın olur və insan qərar verərək seçimini edir.
Digər bir alışa təsir edən məqam qorxudur. Xoşbəxt olmaq, fərqli hissləri keçirməkdən məhrum olmaq qorxusu. Bu əslində satış prosesində qərar verməyə təsir edən əsas məqamlardandır. Qorxular insanı ona baza ehtiyacı olmayan məhsulları və xidmətləri almağa və ya baha qiymətə almağa vadar edir çünki, o anda insan başqalarından geri qalmağa qorxur. Təbii ki, hər bir insanın özünəməxsus dəyərləri, xoşbəxtlik ehtiyacını ödəmə vasitələri vardır. Onun üçün bir satış menecerinin satış prosesində etməsi gərəkən qarşısındakı insanı xoşbəxt edən ehtiyaclarını öyrənməsidir. Həmin ehtiyacı əgər düzgün müəyyən edə bildinsə və Sənin təklif etdiyin məhsul və ya xidmət o ehtiyacı ödəyəcəksə Sən satışı uğurlu həyata keçirəcəksən deməkdir.
Bunu isə yalnız və yalnız doğru suallar vermək və müştərini dinləməyi öyrənməklə etmək mümkündür. Satış zamanı müştərinin dəyərlərini araşdırın, onun nəyə əhəmiyyət verdiyini öyrənin. Ondan sonra müəyyən etdiyiniz ehtiyacları qarşılayacaq vasitələrə sahib olduğunuzu bildirin. Bunu etdiyiniz zaman qarşınızdakı şəxs özü onu Sizən almaq istəyəcəkdir, sizin satmağınıza ehtiyac qalmayacaq.