Posts

Showing posts from 2015

Bu dəfəki krizisin bitməsini gözləməyin - bitməyəcək

Image
Keçmişə nəzər saldıqda müxtəlif dövrlərdə təxminən 11 ildən bir krizislərin baş verdiyini və bir-iki il davam edərək sonradan iqtisadi yüksəlişlə müşahidə olunduğunun şahidi olurduq. Lakin əvvəllər baş vermiş, dövri krizislərdən fərqli olaraq bu krizis dövrü deyil sistematik krizisdir. Sistematiklik onun iqtisadiyyat müxtəlif sahələrinə öz təsirini göstərməsində görünür. Bu dəfə baş verən krizisin bitəcəyini gözləmək sadəlöhvlük olardı çünki, bu artıq həm dünya, həmçinin də Azərbaycanda iqtisadiyyatın daxil olduğu bir mühitdir ki, bu uzun müddət belə davam edəcəkdir. Obrazlı desək əvvəlki krizislər əgər qrip və soyuqdəymə xəstəliyi ilə müqayisə olunardısa, bu dəfəki krizis daha çox Diabet xəstəliyi kimidir. Bir çox uzun sürən xəstəliklərdə olduğu kimi krizislərdə də bədənin davamlılığı əhəmiyyətli rola malikdir. Maləsəf bizim iqtisadiyyatımız da bu xəstəliyə hazır deyil. Bu günki iqtisadiyyatımızı xəstə xəstə işə gedən insanlara bənzətmək olar. Effektivliyi aşağı olsa da bir təhər iş…

Doğru müəyyən olunmuş hədəf uğurun yarısıdır

Image
Sizcə əgər bir idmançı nail olmaq istədiyi hədəfi dəqiq görməsə o istədiyinə nail ola bilərmi? Düşünürəm ki, xeyir. Bir çox dünya çempionlarının müsahibələrini dinləyərkən açıq etiraf edirlər ki, hər zaman Dünya birincisi olub Azərbaycan bayrağını ucalara qaldırmaq istəmişəm deyirlər. Eyni yanaşma biznesə də aiddir. Maləsəf bir çox biznesmenlərin məqsədini soruşanda deyirlər "Məqsədimiz biznesimizi inkişaf etdirməkdir". Bunu Avropada hər hansı şirkət direktoru təsisçilər qarşısında desə onu dərhal işdən çıxararlar. İstər biznesinizdə 1 nfərə çalışsın, istərsədə 1000 nəfər bu cür məqsədlə çox uzağa getmək olmaz.
Bəs məqsəd necə formalaşdırılmalıdır ki, onlar mütləq icra olunsun?
Məqsəd mütləq S.M.A.R.T. olmalıdır. SMART məqsəd ingilis sözlərinin baş hərifləri olan Konkret (Specific), Ölçüləbilən (Measurable), İcrası mümkün (Achievable), Aktual (Relevant) və Müəyyən zaman çərçivəli (Time bound) olmalıdır. Məhz bu sistemlə məqsədlərə yanaşma real nəticələr əldə edəcəyiniz məqsə…

Azərbaycan sayağı biznes

Image
Hər bir ölkədə özünəməxsus birnes qurma və aparma qaydaları olduğu kimi Azərbaycanda da biznes adamlarının hər hansı sahədə iş qurma düşüncəsi və biznesi idarəetmə düşüncəsi özünəməxsusdur. Bu barədə uzun uzadı yazmaq əvəzində qısa bir lətifə ilə Azərbaycanlıların biznesə yanaşması barədə yazmaq istərdim. Bir gün Kosmosa bir nəfər göndərmək lazım olur. Əvvəl bir rusu dəvət edirlər deyirlər nə qədər pul versək uçarsınız kosmosa. Deyir 1000 dollar versəniz uçaram. Soruşurlar neynəyəcəksən 1000 dolları? Deyir mən uçuram kosmosa bilmək olmaz nə olacaq orda pulu verəcəyəm ailəmə ki, yerdə dolansınlar. Sonra Yahudidən soruşurlar Siz neçəyə uçarsınız. Deyir 2000 dollar versəniz uçaram. Soruşurlar neynəyəcəksən bu pulu? Deyir 1000 dolları ailəmə verəcəyəm yerdə dolansın, 1000 dolları da özümnən aparacağam bilmək olmaz bəlkə orda bir biznes qurmaq imkanı olar. Nəhayət Azərbaycanlıdan soruşurlar Sən neçəyə uçarsan kosmosa. Deyir 3000 dollar. Soruşurlar neynəyəcəksən bu pulu? Deyir Qardaş 1000 …

Ölkəmizin xaraktersiz Bankları

Image
Daha öncə çalışdığım Bankda Brendin tanınmasının ölçmək üçün maraqlı bir araşdırma aparmışdıq. Araşdırma zamanı sualların arasında sorğu iştirakçılarının yarıdan çoxunun "Banklar arasında heç bir fərq yoxdur cavabı" verdiyi bir sual var idi ki, çox diqqətimizi cəlb etdi. Həqiqətən də Bank bazarına baxanda bütün Banklar eyni formada kommunikasiya edərək, hamısı məhsullarının müxtəlif xüsusiyyətlərini reklam edirlər. Bu kommunikasiyalar təbii olaraq müştəri ilə uzun müddətli münasibətlərin qurulmasında heç bir əhəmiyyətə malik olmur. Belə ki, məsələn 25%-lə krediti reklam edən bir Bank, sabah başqa Bank 22%-lə reklam yaydığı təqdirdə müştərilərini ikinci bankın xeyrinə itirmiş olur. Bəs necə etmək olar ki, müştərilər rəqiblərin məhsul şərtlərində nə dəyişiklik olursa olsun Bankdan getməsinlər və ya müştərinin müqayisə prinsipi dəyişmək olsun? Bunun üçün Bankın brendinin xarakterini formalaşdırmaq lazımdır. Brend və müştəri münasibətləri insanlar arası münasibətlərə bənzəyir. …

Satış rəhbərinin ən yaxın dostu avtomatlaşdırılmış satışa nəzarət sistemidir

Image
Satış şöbəsinin işinin təşkili satış hədəflərinin müəyyən olunması və onlara çatmaq üçün resursların və proseslərin idarə edilməsini əks etdirir. Avtomatlaşdırma isə bütün bunların yalnız sözdə və ya kağız üzərində deyil, müasir computer texnalogiyalarından istifadə etməklə həyata keçirilməsini nəzərdə tutur. Bu gün satışları istər computer üzərindən istərsə mobil telefonlar və planşetlər vasitəsilə yüksək səviyyədə avtomatlaşdırmaq mümkündür. Bu gün bu barədə daha geniş danışacağam. Avtomatlaşdırmadan öncə satışın müxtəlif mərhələlərinə nəzər yetirib onların düzgün sistemini qurmaq lazımdır. Birinci və ən vacib mərhələ doğru kadrların seçilməsidir. Bir insanda satış bacarıqlarının formalaşdırılması insanın tipindən asılı olaraq fərqli həcmdə vaxt və əziyyət tələb edir. Əlbəttə bir şirkət üçün professional və təcrübəli satış menecerinin cəlb olunması nə qədər bahalı olsada bir o qədər növbəti mərhələdə ondan əldə edəcəyi dəyər də yüksək olacaqdır. Bu mərhələdə avtomatlaşdırma tətbiq e…

Müştəri ilə ona satış etmək üçün yox, ona almağa kömək etmək üçün görüşün

Image
Uğurlu görüşlərin keçirilməsi hər iki tərəf üçün faydalı və gəlirli nəticələrə gətirən qərarların alınması ilə ölçülür. Bu nəticələri əldə etmək üçün isə mütləq görüşə lazımı səviyyədə hazırlaşmaq lazımdır. Hazırlıq mərhələsi özü də əslində geniş bir prosesdir ancaq bu gün bizim mövzumuz görüş zamanı danışıq qaydaları olduğu üçün daha çox bu proses barəsiində danışacağıq. İşgüzar görüşlər zamanı dünya praktikasından fərqli olaraq Azərbaycan üçün spesifik və daha praktik olan bir neçə məqamlar vardır ki, onları diqqətə çatdırmaq istərdim. İlk olaraq hər hansı şirkətə getməzdən öncə həmin şirkətdə çalışan dostunuz, tanışınız olub olmadığını dəqiqləşdirmək lazımdır. Xüsusilə görüşəcəyiniz adamı tanıyan birilərinin olması Sizin danışıqların nəticəsinə birbaşa təsir edə bilər. Həmçinin görüş zamanı ilk dəqiqlərdə bu tanışlıq barəsində söhbət mövzusu yaranır. Tanıdığınız şəxs görüşəcəyiniz adama Sizin barənizdə referans da verə bilər ki, bu da müsbət nəticə əldə etmək üçün faydalıdır. Əgər be…

Satış mütəxəssislərinin qorxulu röyası

Image
Müştəriyə hər hansı məhsul və xidmətin telefon vasitəsilə təqdim edilməsi və satışının həyata keçirilməsi birmənalı olaraq canlı ünsiyyət zamanı təqdimat və satışdan daha çətin bir prosesdir. Çünki üzbəüz görüş zamanı xarici görünüşün, təqdimatının keyfiyyəti ilə müəyyən qədər fikir formalaşdıra bilərsinizsə, telefon danışığı zamanı müsbət fikir formalaşdırmaq üçün əsas alət ilk olaraq səs tonun və dediyin sözlər olur. Onun üçün bu iki məqamın üzərində çalışmaq lazımdır. Bu gün Sizə təqdim edəcəyim məlumatları telefon danışıqlarının 3 əsas mərhələsini əhatə edəcək şəkildə təqdim edəcəyəm. Bunlar danışıqdan əvvəlki mərhələ, danışıq zamanı və telefon danışığından sonrakı mərhələni özümdə əks etdirəcək.
Birinci mərhələ telefonla müştəri ilə əlaqə saxlamazdan əvvəlki mərhələdir. Əslində bu mərhələdə hazırlıq səviyyəsi danışığın uğurunu və istədiyin nəticəni əldə etməyi təmin edir. İlk olaraq özünüz üçün gərək müəyyən edəsiniz ki, zəng etdiyiniz şəxsə hansı məqsədlə zəng edirsiniz. Bu görüş…

Səmimi hisslər gözəl sözləri, Gözəl sözlər səmimi hissləri yaradır

Image
İnsan öyrəndikcə öyrənilən, hər zərrəsində dərin fəlsəfəsi olan bir məxluqdur. Allah insanı gözəl yaradıb. Ona nemətlərin ən yaxşısını bəxş edib. Bunların arasında ən gözəl nemətlərdən biri onun nitqidir. İnsan öz düşüncələrini sözlər vasitəsilə ifadə edir. Məlumatlar ötürüb ala bilir. Amma gəlin baxaq görək bu nemətdən biz nə dərəcədə yaxşı istifadə edirik. İnsan həyatı keçməkeşlidir. Gün ərzində müxtəlif hadisələrə şahid oluruq. Sevinirik, kədərlənirik, qürurlanırıq, sevirik, sevilirik və s. Bütün bu hisslərimizi sözlərlə ifadə edirik. Ancaq lap qədim zamanlardan alimlər insanlara hisslərinə və sözlərinə diqqət etməyi tövsiyyə etmişdir. Sözlərə gündəlik istifadə etdiyimiz sadə bir alət kimi baxmaq olmaz. Hər şey biz düşündüyümüz qədər sadə deyil. Maraqlısı budur ki, bu gün bir çox insanların hissləri sözlərini formalaşdırır. Əslində isə sözlər hisslərdən daha güclü alətdir. Onlar hətta insan hisslərini formalaşdırmaq gücünə belə malikdir. Sokrat sözlərə yanaşmasında maraqlı bir sist…

Konsultant, trener, kouç fərq nədir?

Image
Konsultant, trener və kouç yanaşma tərzləri ilə bir birindən fərqlənirlər. Əgər Siz biznesinizdə, həyatınızda rastlaşdığınız hər hansı bir problemə hazır həll yolu axtarırsınızsa o zaman bunun üçün Sizə daha yaxşı konsultant kömək edə bilər. Belə ki, bu şəxs öz təcrübəsinə və biliklərinə əsaslanaraq Sizə hazır həll yolu təklif edəcəkdir ki, bunu tətbiq etməklə Siz yaranmş konkret problemi həll edəcəksiniz. Konsultant yanaşmasında Siz hazır həlləri qəbul edən qismindəsiniz. Bu zaman bir çox hallarda Siz özünüzə hər hansı yeni bir bacarıq və ya bilik əldə etmiş olmursunuz. Sadəcə probleminizi yaxşı məbləğdə pul verməklə həmin məqam üçün həll etmiş olursunuz. Konsaltinq yanaşmasında əgər "Mən bilirəm sənə necə kömək etmək olar" məsajı üzərində qurulursa, kouçinq yanaşması "Sən özün bilirsən özünə necə kömək edə bilərsən" yanaşması mövcud olur ki, kouç sadəcə Sizi həmin o çıxış yoluna yönəldir.
Əgər hər hansı bir sahədə bilik və bacarıqlarınızı artırmaq və ya inkişaf…

Astana inkişaf astanasında

Image
Ötən ay (avqust 2015) ''Effektiv kommunikasiyalar'' mövzusunda təlim keçmək üçün Qazaxstan Astana şəhərinə getmişdim. Doğrusu ümumiyyətlə Qazaxstanda birinci dəfə olduğum üçün ölkə barəsində o qədər geniş təsəvvürüm yox idi.
Birincisi başlayaq hava yolu şirkətindən belə ki, AirAstana ilə uçmuşdum, servis heç də pis deyil amma hələki doğrusu bu günədək uçduğum hava yolu şirkətlərindən QatarAir ways liderliyi saxlayır. Təyyarədə verilən yeməkləri çox dadlı idi, hələ üstəlik içərisində diş fırçası, diş pastası, qulaqlıq, bir cüt corab olan boxça da  hədiyyə verdilər. Maraqlı surpriz idi. Astanaya çatarkən hava limanı o qədər də xoşuma gəlmədi köhnə sovet dövründən qalma sistemə malikdi. Ancaq şəhərin özündə çox hündür müasir binalar, küçələr çox səliqəli idi. Bu səliqəlilik doğrusu çox diqqətimi çəkdi və bu necə təmin olunur deyə soruşduqda hökümətin bütün işsizləri müvafiq ödəniş müqabilində şəhərin təmizliyinə cəlb etdiklərini bildirdilər. Şəhərin hər tərəfində güllər ç…

İnformasiya və biliklər arasındakı incə xətt

Image
Qüvvət elmdədir başqa cür heç kəs, heç kəsə üstünlük eyləyə bilməz. N. Gəncəvi         Hər bir insan bu dünyaya ağ bir vərəq kimi gəlir və zamanla bu vərəq üzərində yazılanlar onun dünya görüşünü, düşüncə tərzini, həyatda əldə etdiklərini müəyyən edir. İnsan yaşamı ərzində gördükləri, oxuduqları, eşitdikləri məlumatlar əsasında müxtəlif informasiyalar əldə edir ancaq həmin informasiyaları biliklərə çevirmək və onlardan istifadə etmək növbəti addımlardır. Bilikləri informasiyadan fərqləndirən 3 əsas xüsusiyyətini Sizinlə bölüşmək istərdim: Müəyyən struktura malik olması – Xüsusilə XXI əsr informasiya dövründə gün ərzində müxtəlif məlumatları müxtəlif mənbələrdən əldə edirik. Əgər on il öncə məlumatları biz özümüz axtarıb əldə etmək istəyirdiksə bu gün onlar hər yerdədir. Bu məlumatlar içərisində faydalı olan və sadəcə bizim zamanımızı almağa xidmət edənləri vardır. Bu baxımdan insan şüurunun üzərinə düşən əsas məqsəd bu məlumatları strukturlaşdırmaq onları faydalı biliklərə çevirməkdir.
D…