пятница, 29 января 2016 г.

Şəbəkə Marketinqi fırıldağı

Bir çox insanlar, xüsusilə də Azərbaycanda maləsəf Şəbəkə Marketinqini fırıldaq, piramida və s. kimi sözlərlə assosiasiya edirlər. Əslində isə Şəbəkə Marketinqi çox effektiv satışın motivasiyası alətlərindən biridir.
Bəs görəsən bu sistem nə zamandan yaranıb?
Şəbəkə Marketinqi Karl Renborqun adı ilə bağlıdır. XX əsrin əvvəllərində o qida əlavələrinin hazırlanması ilə məşğul olurdu. Bir çox insanlar qida əlavələri almaq üçün onun yanına gəlir, sullar verirdilər. Karlın öz zaman resursları kifayət etmədiyi üçün o dostlarından kömək istəyir və müştərilərinə qida əlavələri ilə bağlı məlumat verməyi xahiş edir. Bunun əvəzində də onlara satılmış mallara görə komisyon ödəyir. Sonra dostlarının dostlarına da eyni qazanc imkanlarını təklif edir. Beləliklə 1934-cü ildə Karl Renborq Şəbəkə sistemi ilə çalışan "California Vitamins" şirkətini yaradır. Bu şirkətdə tətbiq etdiyi sistem sayəsində qida əlavələrinin istifadəçiləri həmçinin onun distributerinə çevrilirdi. Bununla da şirkət reklama 1 qəpik də xərcləmədən qısa zamanda 7 mln dollarlıq dövriyyəyə nail oldu. Sonradan elə bu şirkətdə çalışmış  şəxslər tərəfindən bir sıra şəbəkə sistemi ilə çalışan yeni şirkətlər yarandı. Onların sırasında bu gün də uğurla fəaliyyət göstərən "AMWAY" şirkəti də vardır.
Şəbəkə Marketinqi sisteminin üstünlüyü ondan ibarətdir ki, burada istehlakçı ilə istehsalçı arasında bütün vasitəçilər aradan qalxmış olur. İstehsalçı öz məhsulunu birbaşa istehlakçıya çatdırır. Reklam etməyə ehtiyac olmur və məhsul istifadəçiləri onu tövsiyyə edənlərə çevrilirlər. Təbii ki, bu tövsiyyələri müqabilində də müəyyən gəlir əldə edirlər.
Bir çox insanlarda Şəbəkə Marketinqi barəsində yanlış təsəvvürün yaranmasının səbəbi bu işin hər kəs üçün olmaması ilə əlaqədardır. Necəki hər kəs həkim ola bilmir, hər kəs müəllim ola bilmir eləcədə hər kəs şəbəkəçi (Networker) ola bilməz. Digər qeyd etdiyim bütün sənətlərdə olduğu kimi şəbəkə marketinqi də bir işdir və bu sahədə profesional olmaq üçün əzm, iradə və məqsədyönlülük tələb olunur. Şəbəkə Marketinqi havayı pul qazanıb, heç bir iş görmədən tez bir zamanda milyonlara sahib olmaq istəyən insanlar üçün deyil. Əslində bu sistemin bir fırıldağ olduğunu düşünənlər də elə heç bir iş görmədən tez bir zamanda havayı pul qazanmaq istəyən insalardır.
Təbii ki, şəbəkə sistemi ilə öz məhsullarının satışını həyata keçirən şirkətlərin də heç də hamısı "mələk" deyil. Bu sistemin imkanlarından sui istifadə edib maliyyə piramidaları qurub insanları aldadan şirkətlər də az deyil. Ancaq buna görə bütün şirkətləri də yalançı adlandırmaq olmaz.
Bu gün dünyada 190-dan çox ölkədə 6000-dən çox şəbəkə marketinqi sistemləri ilə işləyən şirkətlər var. Yaponiyada məsələn 2 mlndan artıq distributor 30 mlrd dollardan artıq dəyərdə malları şəbəkə sistemləri üzərindən realizə edib yüksək məbləğlərdə pullar qazanırlar.
Şəbəkə marketinqi ilə işləyən şirkət seçərkən şirkətin reputasiyasına diqqət etmək lazımdır. Bu əslində sistemin uğurunda əsas faktorlardan biridir. Diqqət etmək lazımdır ki, şirkət yaradıldığı ölkədə rəsmi qeydiyyatdan keçmiş olsun, hər hansı offshore zonlarda yaradılmış biri olmasın. İkinci vacib məsələ şəbəkə marketinqi modelinin özüdür. Sistemin gəlir imkanları və dayanıqlılığını dəyərləndirmək lazımdır. Şəbəkə sistemi ilə profesional məşğul olan şəxs çox gözəl kommunikasiya bacarıqları ilə yanaşı, satış bacarıqlarına yiyələnir.
Azərbaycanda müxtəlif dövrlərdə müxtəlif şəbəkə sistemi ilə çalışan yerli və beynəlxalq şirkətlər olub. Bu gün də var. Onların bir çoxunun, xüsusilə bu şirkətlərdə çalışanların yanlışı, satış zamanı verdikləri məlumatları, sistemin gəlir imkanlarını həddindən artıq şişirtmələri və şəbəkə işini əziyyətsiz bir iş olaraq qələmə vermələridir. Nəticədə insanların düşüncəsində əziyyətsiz yüksək gəlir əldə etmə tələbi yaradırlar. Sonradan bu tələbi təbii olaraq ödəyə bilmədikləri üçün onlar düşünürlər ki, bu iş bir fırıldaqdır və burda pul qazanmaq mümkün deyil.
Azərbaycanda Bank sektorunda şəbəkə sistemini ilk dəfə mən tətbiq etmişəm. Bu 2008-ci ildə krizis dönəmində Rabitəbankda tətbiq edilmiş "Dost"depoziti (http://rabitabank.com/az/private_clients/contributions/fri_end) olmuşdur. Günəş sistemi ilə çalışan bu şəbəkədə mexanizm belə idi ki, müştəri Dost depozitində məsələn 200 azn pul yerləşdirirdi illik 10%-lə. Sonra o öz dostuna tövsiyyə edərdisə və o da Bankda məsələn 10 000 azn pul yerləşdirərdisə gələn depozit Dost depozitinə bölünər yəni 10 000 / 200 = 50 alınan rəqəm gəlirdi dost depoziti sahibinin faizinin üzərinə yəni 50 + 10% = 60% müştərinin faizi olurdu illik 60%. Gələn məbləğ 100 000 azn olardısa bu edir 500 gəlirdi müştərinin faizinin üzəinə və olurdu 510%. Beləliklə Dost depoziti sahibi Banka depozit cəlb etməklə 200 manat depozitlə aylıq 200, 500, 1000 azn pul qazana bilərdi. Yəni sloqanda da deyildiyi kimi Depozitin faizlərini artıq Bank yox müştəri özü artırırdı. Bu depozit sayəsində Bank çox qısa zamanda böyük həcmdə depozit cəlb etməyə müvəffəq olmuşdu. Odur ki, bu sistemlər çox effektivdir və çox yaxşı nəticələr əldə etmək mümkündür. Bunu istər şəbəkə marketinqi ilə məhsullarını satan şirkətlər, istərsədə bu sistemin bir parçası olaraq çalışan insanlar edə bilər.

Комментариев нет:

Отправить комментарий