пятница, 16 февраля 2018 г.

Kouç kimdir və ona hansı məsələlərlə bağlı müraciət etmək olar?

Kouçinq ölkəmizdə nisbətən yeni bir istiqamətdir. Onun üçün bir çoxlarında sullar yaranır ki, görəsən hansı hallarda mən kouça müraciət etməliyəm? Kouça müraciətin mənim üçün faydası nə olar?
Bu yazıda sizinlə birlikdə bu mövzunun araşdırmağa çalışacağıq.
Beləliklə ilk sual: Kouç kimdir?
Rəsmi olaraq baxsaq, kouç, baza təhsilinə malik (əsasən ali), əlavə olaraq kouçinq sahəsində akkreditasiya olunmuş tədris proqramları üzrə profesional təlim almış (toplam 60 saatdan az olmamaqla), profesional sertifikasiyaya malik şəxsdir.
Obrazlı olaraq isə mən hər zaman kouçinqi, taksi sürücülüyü peşəsinə bənzədirəm. Siz bir məntəqədən başqa bir məntəqəyə daha tez getmək istədikdə taksidən istifadə edirsiniz. Taksiyə oturduqda sizə ilk verilən sualı xatırlayırsınızmı? İlk sual o olur ki, siz hara getmək istəyirsiniz? Gedəcəyiniz yeri dəqiq bildirə bilməsəniz taksi sürücüsü sizi həmin yerə aparıb çıxara bilməz. Gedəcəyiniz ünvanı bilmədikdə, o müxtəlif suallarla (O yer hara yaxındır? Onun yanında nə var?  və s. ) sizin getmək istədiyiniz ünvanın dəqiq təsvirini formalaşdırmağa çalışacaq. Bir profesional kouçun da ilk etdiyi elə buna bənzər bir prosesdir. Beləliklə kouç – sizi olduğunuz yerdən, olmaq istədiyiniz yerə daha sürətli getməkdə bələdçilik edən sürücünüzdür.))
Kouç sizə heç bir məsləhət vermir. Çünki o inanır ki, hər kəsin öz həyat təcrübəsi, öz inkişaf yolu, öz getmək istədiyi ünvan var. Bir şəxs üçün doğru olanlar mütləq deyil ki, başqa bir şəxs üçün də doğru olsun. Hər kəs öz inacları doğrultusunda haqqlıdır.
Kouça hansı məsələrlə bağlı müraciət etmək olar?
Kouçla iş, yuxarıda da qeyd etdiyim kimi getdiyi ünvanı bilən, məqsədləri olan bir insan üçün aktualdır. Məqsədli olduqdan sonra kouça  aşağıdakı məsələrlə bağlı müraciətlər ola bilər:
  •          Məqsədin dəqiqləşdirilməsində dəstək almaq üçün;
  •          Motivasiyanı yüksəltmək üçün;
  •          Xəyallar düyasından, konkret addımlara keçmək üçün dəstək almaq;
  •          Resurs ehtiyatını artırmaq üçün (burada həm informasiya resursu, həm vaxt resursu, həmçinin digər daxili resurslar ola bilər);
  •         Şəxsi inkişaf və karyera inkişafı mövzularında dəstək;
  •          İş və şəxsi həyat arasında balansı tənzimləmək və effektivliyi artırmaq üçün;
  •          Liderlik potensialını inkişaf etdirilməsi üçün;
  •          Effektiv kommunikasiya qurma yollarının analizi üçün;
  •          Həyat baxışı və missiyanın müəyyən olunması üçün və s.

Kouça müraciət sorğuları psixoloq və ya psixoteropevtə müraciət sorğularından fərqli olaraq daha çox gələcəyə yönəlik olur. Psixalogiya bu gün həyatımızda baş verənlərin səbəblərini keçmişdə axtardığı təqdirdə, kouçinq onları artıq yaşanmış bir fakt, bir təcrübə olaraq qəbul edir. Bu təcrübəyə istinadən sizin həmin andan sonra edə biləcəklərinizlə çalışır. Kouçinq prosesində siz “Məndə bu məsələnin həlli niyə alınmır?” sualına deyil, “Mən bu məsələnin həllinə necə nail ola bilərəm?” sualına cavab axtarırsınız.
Kouç sessiyası nəticəsində insanlarda vacib olan məsələlərə diqqət yetirmək və onlara fokuslanmaq bacarığı inkişaf edir. Əhval ruhiyyə yüksəlir və nəticədə insanın ətrafındakı insanlarla daha effektiv kommunikasiya etmə imkanları formalaşır. İnsan daha uzun müddətli planlar qurmağa və onların realizasiyası üçün resurslar axtarışında olmağı öyrənir. Bunlardan əlavə kouç sessiyaları nəticəsind əldə olunan ən böyük nəaliyyət isə öz istəklərin və arzularının dərki və onların reallaşdırılması üçün tam məsuliyyətin öz əlində olmasını hiss etməkdir.


понедельник, 12 февраля 2018 г.

Güclü suallarla, düşüncələrinizi azad edin!

Bəzən düşüncələrinizi məşğul edən, qərara gələ bilmədiyiniz məsələlər olur. Bu işinizlə, münasibətlərinizlə, yaşadığınız həyat yolu ilə bağlı ola bilər. Məsələ ondadır ki, bu suallar sizi rahat buraxmır, mütəmadi olaraq beyninizdə canlanaraq, sizin konsentrasiyanızı yayındırır, enerjinizi tükədir. Beyninizdə canlanan bu suallar içərisindən indi, bu anda həll yolu tapmaq istədiyiniz, sizin üçün ən vacib olan birini seçin...
Bu yazı vasitəsilə Sizi narahat edən o məsələyə ən optimal həll yolunu tapmağa çalışacağıq.
Buna nail olmaq üçün bir sıra güclü sulları, sizin özünüzə verməyiniz lazımdır. Ancaq bu sualları cavablandırarkən sizin, öz qarşınızda səmimi olmanız mütləqdir. Narahat olmayın, cavablarınızı Sizdən başqa eşidən, bilən olmayacaq. Verəcəyiniz cavablara görə heç kəs sizi mühakimə etməyəcək. Yalnız siz və düşüncələriniz... Axı siz bunu öz yaxşılığınız üçün edirsiniz. Ona görə, gördünüz ki, düşüncələriniz qeyri-səmimi cavablar verir, özünüzü hər şeyi görən və bilən müdrik bir insan kimi təsəvvür edin və düşüncələrinizi düzgün istiqamətdə yönləndirin. Suallara ardıcıl olaraq cavab verməyə çalışın, hər hansı növbəti sualı daha öncə cavablandırmaq istəsəniz, demək ki, o sualın həmin anda cavablandırılması Sizin üçün daha çox əhəmiyyətlidir. Narahat olmayın onu cavablandırın ancaq, daha öncə qeyd olunmuş sualı da cavablandırmağı unutmayın. Bu cavab “bilmirəm” olsa belə...
Başlayaq?
Sizi narahat edən və bu dəqiqə həll yolu tapmaq istədiyiniz məsələni özünüz üçün səsləndirin. Bu məsələ barəsində düşünün və aşağıdakı sualları bütün səmimiyyətinizlə cavablandırın.
Bu məsələ, sizin üçün nə dərəcədə vacibdir? Bu məsələnin Sizdə yaratdığı hissləri təsvir edin. Onun Sizin üçün əhəmiyyətini qeyd edin... Səsləndirin, əgər yanınızda kənar şəxslər varsa gözünüzü bir anlıq yumub, bu sual ətrafında beyninizdə, ünsiyyət səhnəsini təsəvvür edin.
---------------------------------------------------
Bu məsələnin, sizin üçün ən optimal həll yolu nədir? Mümkün bir və ya bir neçə həll yollarını qeyd edin... beyniniz sizin yaxşılığınızı istəyən ən yaxın dostunuzdur. Ona bu sualı verin o sizə ən uyğun həll yollarını təklif edəcəkdir.
----------------------------------------------------
Təsəvvür edin ki, məsələ sizin istədiyiniz nəticə ilə həll olunub və bunun təsdiqini görməniz, eşitməniz və ya hiss etməniz lazımdır. Bu təsdiq Sizin üçün nə olar?  
---------------------------------------------------
Təsdiq yolunu qeyd etdiyiniz bu nəticəyə gətirən həll prosesini təsvir edin? Hadisələrin bir neçə variantda inkişaf ssenarisini qeyd edə bilərsiniz.
---------------------------------------------------
Əldə etdiyiniz nəticə, gəldiyiniz qərarın sizin və sevdikləriniz üçün üstünlükləri nələrdir?
---------------------------------------------------
Özünüzü bu məsələ üzrə ekspert olaraq təsəvvür edin. Bu vəziyyətdə kənar ekspert olaraq özünüzə, nə məsləhət görərdiniz?
---------------------------------------------------
Bir az öncə təsəvvür etdiyiniz nəticəni əldə etmək üçün atılması gərəkən addımların icrasına başlamaq üçün ən uyğun zaman Sizin üçün nə vaxtdır?
---------------------------------------------------
Öz daxilinizdə apardığınız bu dialoq nəticəsində, həll etmək istədiyiniz məsələnin həll yollarını qeyd edib, sizin üçün ən uyğun zamanda onun icrasına başlaya bilərsiniz. Bununla siz düşüncələrinizi, sullarla dolu məsələlərdən azad edib, daha rahat və effektiv həyat yoluna və iş həyatınıza davam edə bilərsiniz.
Bilin ki, insan yalnız həllinə qadir olduğu məsələlərlə üzləşir. Onun üçün bu düşüncəyə gəlmisinizsə demək ki, onun ən yaxşı həlli yollarını da siz bilirsiniz. Sadəcə beyninizdəki səs küyü susdurub düşüncələrinizlə baş-başa qalmaq kifayətdir.

Sizə uğurlar arzu edirəm!

четверг, 8 февраля 2018 г.

Proof of Stake (PoS) texnologiyası kripto dünyasına yenilik gətirəcək

Hörmətli Oxucular,

Bildiyiniz kimi bloqda Sizinlə kripto, blokçeyn və yeni texnologiyalarla bağlı məlumatları paylaşıram. Bu dəfə də Sizə kripto dünyasında texnoloji dəyişikliklər barədə bir az məlumat vermək istərdim. Bu əsasən Proof of Work (yeni termin olduğu üçün Azərbaycan dilində düşünürəm ki, Mədənçilik əsaslı Təsdiq kimi tərcüməsi düzgün olar) və Proof of Stake (Saxlanc əsaslı Təsdiq) texnologiyaları və onların fərqli xüsusiyyətləri barəsində məlumatlar olacaqdır.

Əsası Bitcoin tərəfindən qoyulmuş Proof of Work - yəni Mədənçilik əsaslı Təsdiq texnologiyası hal-hazırda Bitcoin özü də daxil olmaqla bir çox kriptovalyutalarda istifadə edilir. Ancaq bu texnologiya
yüksək həcmdə enerji sərfiyyatı və məhdud maştablaşdırma imkanlarının olması ilə öz effektivliyini itirir. Belə ki, hər hansı əməliyyatlar blokunun təsdiqi üçün kripto alqoritminin həlli yolunu tapmaq lazımdır və bu proses çətinlik dərəcəsinin artması ilə əlaqədar günü gündən daha da çox resurs sərfiyyatı tələb edir. Bu da müvafiq olaraq əməliyyatların təsdiqi prosesinin gecikməsinə gətirib çıxarır.

Dünyanın ikinci ən geniş yayılmış kriptovalyutası olan Ethereumun yaradıcısı Vitalik Buterin bu məhdudiyyəti görüb, artıq 2014-cü ildən Casper adı altında kodlaşdırılmış layihəsi ilə, Ethereumun Proof of Stake - yəni Saxlanc əsaslı Təsdiq texnologiyasına keçirilməsi üzərində çalışır. Ethereum platformasının bu il ərzində PoS texnologiyasına keçirilməsi nəzərdə tutulur. Bu gün Ethereum platformasının saniyədə təxminən on beş əməliyyatı təsdiq etmə gücü vardır. Halbu ki, Visa kimi sistemlərdə bu rəqəm bir min beş yüz əməliyyat üzərində olur. Bu baxımdan əməliyyat həcminin artması ilə texnologiyanın artan tələbi qarşılamaq üçün təkmilləşməsinə ehtiyac duyulur.

Saxlanc əsaslı Təsdiq texnologiyası nədir?


Sadə dildə desək bu texnologiyada kriptovalyuta əldə etmək üçün Sizin portkripto balansında minimum müəyyən sayda (adətən 1000 üzərində olur) kriptovaluta olması lazımdır. Bu halda Siz kripto valyutalar üzrə gedən əməliyyatların təsdiqi prosesində iştirak edərək təsdiq edilmiş əməliyyatlardan qazanılmış komissiyanın portkriptonuzda olan vəsait həcmi nisbətində qazanc əldə edirsiniz. Ethereum bu texnologiyanı tətbiq etməyə başladıqdan sonra bir çoxları ETH kriptovalyutasını alıb öz portkriptolarında saxlamqda maraqlı olacaqlar. Yəni bu böyük həcmdə kriptovalyutanın saxlanclara keçməsinə səbəb olacaq ki, bu da öz növbəsində Ethereum kriptovalyutasının qiymətinin kəskin artımına səbəb olacaq. Kriptovalyuta bazarını izləyən oxucular bəlkədə Dash kriptovalyutasının kəskin qiymət artımını müşahidə etmişdir. 2017-ci ilin əvvəlirində 50-60 dollar civarında olan DASH ilin sonlarına doğru 1000 dollar üzərində qiyməti var idi. Bu məhz onların PoS texnologiyasının tətbiqindən sonra baş vermişdir.

Sual yarana bilər ki, saxlancda kripto saxlayan şəxslərin əməliyyatların təsdiqi prosesinə qeyri qanuni müdaxiləsi necə tənzimlənir. Bu sahədə adətən Proof of Stake texnologiyası ilə çalışan kriptovalyutalarda çox ciddi tədbirlər olur. Həmin şəxsin portkriptosunda olan bütün vəsaiti itirməyinə ilə nəticələnən bir cəza sistemi mövcuddur. Ona görə də saxlanc sahibləri doğru təsdiqlərdə maraqlı olurlar.

Ötən aylarda keçiş Ethereum proqramçılarından olan Charles Hoskinson da Cardano kriptovalyutasının yol xəritəsində dəyişiklik olduğunu və onların da 2018-ci ilin ikinci rübündə Saxlanc əsaslı Təsdiq texnologiyasına keçməyə hazırlaşdıqlarını bildirmişdir.

Bazarda bu iki qeyd olunan texnologiyadan başqa, bir də İOTA kriptovalyutasının üzərində çalışdığı Tangle texnologiyası var. Bu texnologiyada əməliyyatlar bir birinə bağlı şəkildə formalaşır və bir əməliyyat digərinin təsdiqində istifadə olunur. Hörgü əsaslı, hörümçək toru kimi formalaşan bu mexanizma komissiyasız köçürmələr etməyə imkan verir və çox perspektivli texnologiyadır. Ancaq onun ideyasını hələ çox təkmilləşdirmə lazımdır.

Bir məqam aydındır ki, biz çox maraqlı texnoloji innovasiyalar dövründə yaşayırıq. Bu dönəm çox həyacanlı və maraqlı bir dönəmdir. Belə ki, bütün bu texnoloji təkmilləşmələr çox ciddi texnoloji yeniliklərin - robot texnologiyalarının, yeni ekosistemlərin yaranmasına gətirib çıxaracaq. Yaşayaq görək!

вторник, 6 февраля 2018 г.

Bitcoin köpükdür? partladımı?

Əziz Oxucular,

Bildiyiniz kimi son günlərdə flaqman kriptovalyutalardan olan bitcoin qiymətində ilin əvvəlinə olan qiymətlərlə nisbətdə, üç dəfəyə qədər eniş qeydə alınıb.  Belə ki, ilin əvvəlinə Bitcoin qiyməti 17000 dollar civarından, bu gün üçün 6000 dollar səviyyəsinə qədər enmişdir. Təbii ki, bu eniş digər alt
coinların da qiymətinə öz təsirini göstərib. Ümumilikdə bazar həcmində də eyni qədər daralma vardır. Hal-hazırda ümumi bazar həcmi 280 mlrd dollar təşkil edir.

Bu vəziyyətdə bir çoxlarının düşüncəsi Bitcoin köpüyü partladı. Çoxları zərərinə də olsa əldə etdikləri kriptovalyutaları satmağa çalışırlar. Ancaq zərərlə satmaq doğru bir addım deyildir. Bitcoin qiymətində bu cür eniş və qalxışlar birinci dəfə baş verən bir hadisə deyil. Nəticədə Bitcoin 9 illik tarixçəsi olan bir kriptovalyutadır. Bu enişləri, qalxışları çox görüb. Hətta ötən illərdə qiymət enişləri zamanı bundan daha çox bitcoin bir köpükdür, artıq partladı, bitcoin erası bitdi kimi məqalələr, yazılar dərc olunur, fikirlər söylənirdi. Ancaq Bitcoin buna baxmayaraq bu günə qədər gəlib çıxmışdır.

Aşağıdakı cədvəldə Bitcoinun tarixi qiymət dəyişimləri göstərilmişdir:
























Cədvəldən də göründüyü kimi müxtəlif zamanlarda çox ciddi qiymət geriləmələri müşahidə olunmuşdur.

Qiymət enişinə nə təsir etdi?

Bunun bir neçə səbəbləri oldu. Bildiyiniz kimi hal-hazırda bir çox Banklar kartlar vasitəsilə kripto alışlarına qadağalar qoyur. Bir çox ölkələrdə Bitcoin üzrə tranzaksiyalar tənzimlənməyə çalışılır, Treyderlərin fəaliyyəti məhdudlaşdırılır, mübadilə saytları və birjaların fəaliyyəti dayandırılır. Bütün bu proseslər təbii ki, kriptovalyutaların və xüsusi olaraq da bitcoin qiymətinə təsir göstərir.
Digər bir səbəb ənənəvi olaraq ilin əvvəlində birjalarda olan alqı-satqı həcminin azalmasıdır. Bu hər il təkrarlanan bir prosesdir. Həmçinin texniki analizə baxsaq hal-hazırda BTC/USD bazarında aşağı trenddir. Bu trend aşağı həddə çatıb, yuxarıya doğru qayıdacaqdır.

Bitcoin qiyməti nə qədər aşağı düşəcəkdir?

Bazarın reaksiyasından aslı olduğu üçün bunu tam dəqiq demək çətindir. Ancaq düşünürəm ki, bu eniş hələ bir müddət davam edəcəkdir. Ola bilər qiymət 6000 dollar həcmindən də yuxarı doğru getsin, ola bilər daha aşağı 5000-5500 səviyyələrinə düşsün. Ümumilikdə bazarda davamlı olaraq müxtlif səviyyələrdə qısa müddətli artımlar (rebounce) olur. Bu məqamlarda diqqətli olmaq lazımdır. Qiymət yuxarı qalxanda müəyyən qalxış səviyyələrini (support levels) gözləmək lazımdır ki, bazarın yuxarı hərəkətinin təsdiqlərini görə biləsiniz. Düşünürəm fevralın ortalarına doğru uptrend başlayacaqdır. Həmin dövrdə alış daha yaxşı olar. Ancaq yenədə qiymətləri mütəmadi analiz etmək lazımdır.

Bitcoin köpükdürmü?

Bir çox resurslarda və bir sıra paylaşımlarda bitcoin köpüyü partladı və s. kimi məqamlar qeyd olunur. Bitcoin qizmətinin süni artım həcminin ona köpük effekti verməsi ilə razıyam başqa bir çox süni şişirdilən alətlər kimi ancaq düşünmürəm ki, bu onun partlama anıdır. Bu sadəcə növbəti eniş zamanıdır və qiymət yenidən yuxarı doğru gedəcəkdir. Digər tərəfdən Bitcoin həcminin məhdud olması onun uzunmüddətli perspektivdə yüksək dəyərdə olacağını deməyə əsas verir. Bütün bu tənzimləmələr tətbiq olunacaq, mexanizmlər işlənib tətbiq olunacaq və Bitcoin öz yoluna davam edəcək. Əlbəttə bitcoindan daha da yaxşı coinlar var və olacaqdır. Ancaq Bitconun tamamən məhv olacağını düşünmürəm.

Qeyd: Burada qeyd olunan mənim fərdi düşüncələrimdir və hər hansı şəxs üçün qərarvermədə əsas deyildir.